Dərbəndi: Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yer tutan "Dərbəndi" sözü, əsasən iki əsas mənada işlədilir. Birinci və daha çox tanınmış mənası, şimal-şərqi Azərbaycanın qədim və tarixi şəhəri olan Dərbəndə istinadən gələn bir üzüm növüdür. Bu iri giləli kəmşir üzüm, özünəməxsus dad və ətri ilə seçilir və əsasən Dərbənd bölgəsində becərilir. Maraqlıdır ki, bu üzüm növündən doşab hazırlanmadığına dair məşhur bir atalar sözü də mövcuddur: "Dərbəndidən doşab olmaz". Bu deyim, həm üzümün doşab üçün əlverişsiz olduğunu, həm də Dərbəndin üzümçülük ənənələrində doşab istehsalının az yayıldığını əks etdirə bilər. Bəlkə də, bu, üzümün digər emal üsullarına daha uyğun olması ilə əlaqədardır.
İkinci mənası isə musiqi sahəsinə aiddir. "Dərbəndi" Azərbaycan xalq musiqisinin zəngin xəzinəsindən olan bir oyun havasının adını daşıyır. Bu, şən və enerjili ritmləri ilə seçilən bir havadır və milli musiqi mədəniyyətimizin ayrılmaz hissəsidir. Dərbənd şəhərinin adını daşıyan bu havanın, şəhərin enerjisini və əhval-ruhiyyəsini əks etdirdiyi ehtimal olunur. Havanın melodiyası, ritmi və ifa üsulu haqqında daha ətraflı məlumatlar musiqişünasların araşdırmalarında mövcuddur.
Beləliklə, "Dərbəndi" sözü, həm dərin tarixi köklərə malik bir coğrafi adın, həm də bu adın əks olunduğu bir üzüm növünün və bir musiqi əsərinin adını özündə cəmləşdirən, Azərbaycan dilinin maraqlı və çoxmənalı sözlərindən biridir. Onun həm botanika, həm də musiqi mədəniyyətimizlə bağlı olması, sözün mənasının daha da zənginləşməsinə və maraqlılığına səbəb olur.