izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dəncik sözü Azərbaycan dilində "kiçik dən, xırda dən" mənasında işlənir. Lakin bu tərif, sözün zəngin məna dünyasını tam əks etdirmir. Dəncik, sadəcə olaraq ölçüsü kiçik olan bir dən deyil, həm də müəyyən bir keyfiyyəti, incəliyi və bəzən də nadirliyi ifadə edə bilər.

Məsələn, "dəncik qar" deyəndə, böyük qar dənələri deyil, havada uçuşan, incə, nazik, demək olar ki, görünməz qar dənələri nəzərdə tutulur. Bu, qarın şirin və sakit bir görünüşünü, həmçinin hava şəraitinin xüsusiyyətini ifadə edir. Yaxud, "dəncik yağış" yağışın intensivliyinin az olduğunu, yağış damlalarının xırda və nadir olduğunu göstərir.

Dəncik sözü, təkcə meteoroloji hadisələri təsvir etməkdə deyil, həm də digər sahələrdə, məsələn, bitki örtüyündə, qida məhsullarında və s. istifadə oluna bilər. Məsələn, "dəncik duz" ya da "dəncik şəkər" ifadələri duz və şəkərin çox xırda dənələrdən ibarət olduğunu bildirir. Bu isə, məsələn, yeməyin dadına və ya görünüşünə müəyyən təsir göstərə bilər.

Beləliklə, "dəncik" sözü sadə bir tərifə sığmayan, kontekstə görə müxtəlif mənalar kəsb edən, obrazlı və ifadəli bir sözdür. Onun kiçik ölçüdən əlavə incəlik, nadirlik, zəriflik kimi əlavə konnotasiyaları da vardır. Bu sözün istifadə sahəsi geniş olub, həm elmə, həm də ədəbiyyata özünəməxsus rəng qatır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz