izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dəmyəlik sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında, əsasən kənd təsərrüfatı ilə bağlı olan, iki əsas mənaya malikdir. Birinci mənası, daha geniş və konkret olaraq, dəmyənin əkildiyi və ya yetişdirildiyi yer, sahə kimi izah edilə bilər. Bu, sadəcə bir "ayrılmış yer" deyil, həm də həmin ərazidə yetişdirilən taxıl, tərəvəz və digər bitkiləri əhatə edir. Belə ki, "dəmyəlikdə bu il yaxşı məhsul alındı" cümləsini təsəvvür etmək olar. Bu mənada dəmyəlik, dəmyənin becərilməsi üçün xüsusi olaraq hazırlanmış torpaq sahəsi, əkin sahəsi kimi qəbul edilə bilər.

İkinci mənası isə daha çox praktik və texnoloji bir tərəfə yönəlib. Bu mənada dəmyəlik, dəmyənin hazırlanması üçün istifadə olunan maddələr toplusunu ifadə edir. Ən çox istifadə olunan maddə düyüdür, ancaq digər taxıllar və ya digər bitki mənşəli materiallar da ola bilər. Mühüm olan, bu maddələrin dəmyənin bişirilməsi üçün lazımlı olmasıdır. Yəni, "dəmyəlik hazırlayaq, düyü, yağ və ədviyyat lazımdır" cümləsi bu mənanı aydınlaşdırır. Bu mənada dəmyəlik, bir reseptin tərkib hissələrinin, xüsusilə dəmyə üçün lazım olan maddələrin ümumi adlandırılması kimi də qəbul oluna bilər.

Beləliklə, dəmyəlik sözünün iki müxtəlif, lakin bir-birini tamamlayan mənası, onun kənd təsərrüfatı ilə bağlı zəngin mədəniyyət kontekstini əks etdirir. Bir tərəfdən torpaq sahəsi, digər tərəfdən isə bişirmə prosesi üçün lazımlı maddələr kimi iki fərqli mənaya malik olsa da, hər iki halda da dəmyənin əsas elementi olduğunu görürük.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz