Dəmiryolçu sözü Azərbaycan dilində dəmir yolu nəqliyyatında çalışan işçi anlamına gəlir. Bu, geniş və çoxşaxəli bir peşə sahəsini əhatə edir. Dəmiryolçuların fəaliyyət dairəsi lokomotiv maşinistlərindən, vaqon ustalarından tutmuş, remonterlərdən, dispetçerlərə, hətta yol təmiri ilə məşğul olan işçilərə qədər uzanır. Hər birinin öz ixtisası, məsuliyyəti və dəmir yolunun səmərəli işləməsindəki rolu vardır.
Dəmir yolu sisteminin düzgün və təhlükəsiz işləməsi bu peşəkarların səyləri və bacarıqlarından birbaşa asılıdır. Onlar həm yük daşımalarında, həm də sərnişindaşımada mühüm rol oynayırlar. Gündəlik həyatımızda o qədər də diqqətimizi cəlb etməsələr də, dəmiryolçular ölkə iqtisadiyyatının, ticarətinin və insanların rahat hərəkətinin təmin olunmasında əvəzsiz xidmət göstərirlər. Onların əməyi tez-tez görünməsə də, hər səfərimizdə, hər yüklənmədə onların əziyyətinin nəticəsini görürük.
Sözün mənasına əlavə olaraq, "dəmiryolçu" sözü bəzən həyat tərzinin, işin xüsusiyyətlərinin və kollektivliyin simvolu kimi də istifadə edilə bilər. Çünki bu peşənin özünəməxsus mədəniyyəti, ənənələri və bir-birinə bağlılığı vardır. Belə ki, dəmiryolçular arasında özünəməxsus bir qrup həmrəyliyi mövcuddur. Misal olaraq verilən cümlədəki "Sifətini qulaqlı papaq altında gizlətmiş dəmiryolçu..." ifadəsi də bu peşənin xarakteristik xüsusiyyətlərini əks etdirir və obrazlı təsvir yaradır.