Dəmirtikanlıq sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus bir yeri tutan, əsasən təbiət və ya süni maneələrlə əlaqəli iki əsas mənaya malik bir termindir.
Birinci mənada, dəmirtikanlıq, çoxlu sayda dəmirtikan bitkisinin yoğun şəkildə bitib-üsüdüyü, sanki dəmirtikanların hökm sürdüyü bir ərazini ifadə edir. Bu, vəhşi, az qayğı görüb bəlkə də insan əli dəyməmiş bir məkanın təsviri ola bilər. Dəmirtikanların tikanlı, sıx və keçilməz olması səbəbindən bu yerlər, adətən, keçilməz və insan üçün maneəli olurlar. Təsəvvür edin: günəşin altında əlçatmaz bir dəniz kimi uzanan, tikanlı gövdələri hər tərəfə yayılan dəmirtikanlar... Bu, həm də təbiətin gücünü və inadkarlığını göstərən canlı bir mənzərədir.
İkinci mənada isə, dəmirtikanlıq, dəmirtikan kollarından qurulmuş bir hasarın arxasında qalan sahəni bildirir. Bu, daha çox süni bir məkandır, insan əli ilə yaradılıb. Belə hasarlar ərazinin müdafiəsi, heyvanların və ya insanların qarşısının alınması məqsədilə tikilirdi. Tarixən, kənd təsərrüfatında, bağlarda və ya həyətlərdə rast gəlinən belə hasarlar həm təhlükəsizlik, həm də müəyyən bir sərhədin təyin edilməsi funksiyasını yerinə yetirirdi. Təsəvvür edin: kənd evinin ətrafını bürüyən, həm gözəl, həm də möhkəm bir dəmirtikan hasarı... Bu, həm təhlükəsizliyi, həm də özünəməxsus bir estetikanı ifadə edir.
Beləliklə, "dəmirtikanlıq" sözü sadəcə bir yerin təsviri deyil, həm də o yerin xarakterini, tarixini və insanla əlaqəsini əks etdirən, mənalı və rəmzi bir ifadədir.