Dəmirçixana – Dəmirçiliyin həyata keçirildiyi, dəmir əşyaların istehsal və ya təmirinin aparıldığı yer. Bu, sadəcə bir bina deyil, əslində əmək və sənət məkanıdır. Tarix boyu dəmirçixanalar cəmiyyətin inkişafında mühüm rol oynamış, silahdan alətlərə, binaların elementlərindən ev əşyalarına qədər həyatımızın ayrılmaz hissəsi olan əşyaların meydana gəlməsinə şərait yaratmışdır.
Dəmirçixananın daxili görünüşü, əlbəttə, dövrə və dəmirçinin ixtisasına görə dəyişir. Lakin ümumiyyətlə, burada odlu kürə, müxtəlif ölçülü çəkiclər, məftillər, zindanlar (dəmirin qızdırılması üçün istifadə edilən kömür dolu çuxur), anvil (dəmirin döyülməsi üçün istifadə edilən dəmir lövhə) və digər dəmir emalı alətləri öz yerini tutur. Havanın səsi, dəmirin zindanda qızdırılıb, anvil üzərində forma alması, çəkicin səsi – bunlar dəmirçixananın xarakterik səsləridir. Bu səslər, əməyin fiziki gücünü, dəmirçinin sənətinə olan məharətini, həmçinin dəmirin canlıya çevrilmə prosesini əks etdirir.
Dəmirçixana sadəcə bir istehsal müəssisəsi deyil, həm də zəngin tarixi və mədəni irsə malik bir yerdir. Əsrlər boyu dəmirçilərin bədii duyğuları, təcrübələri və bacarıqları burada formalaşmış, nəsillər boyu ötürülmüşdür. Bəzi dəmirçixanalar tarixi abidə kimi qorunur, bəziləri isə muzeyə çevrilərək ziyarətçilərə dəmirçiliyin sirlərini nümayiş etdirir. Beləliklə, dəmirçixana, dəmirin sərtliyinin və dəmirçinin zəhmətinin bir araya gəldiyi, tarixin və incəsənətin əriyib qarışdığı möhtəşəm bir məkandır.