Dəmin sözü, Azərbaycan dilində zərf kimi işlənən bir sözdür və kökü türk dilinə dayanır. Əsas mənası "bir az əvvəl", "indicə", "bayaq" kimi vaxtı göstərən, keçmiş zamanı qısa müddət ərzində ifadə edən bir zamandır.
Daha dəqiq desək, "dəmin" sözü hadisənin söhbət edilən anından çox qısa bir müddət əvvəl baş verdiyini bildirir. Bu müddət dəqiqə, saniyə, ya da bir neçə dəqiqə ola bilər. "Az əvvəl" ifadəsindən fərqli olaraq, "dəmin" daha konkret bir yaxınlığı, daha təzə bir keçmişi ifadə edir. "Az əvvəl" daha geniş bir zaman aralığını əhatə edərkən, "dəmin" hadisənin yaddaşda daha təzə iz buraxdığını vurğulayır.
Misal olaraq, "Dəmin yağış yağdı" cümləsindəki "dəmin" sözü, yağışın qısa bir müddət əvvəl bitdiyini və hələ də onun təsiri (məsələn, yerin yaşlığı) hiss edildiyini göstərir. Bu, "Az əvvəl yağış yağdı" cümləsindən daha qısa və daha konkret bir vaxt aralığını ifadə edir. "Dəmin gəldi" cümlesində isə şəxsin çox yaxın keçmişdə, sanki bir an əvvəl gəldiyi ifadə olunur.
Ədəbiyyatda "dəmin" sözü, şeirlərdə və nəsr əsərlərində hadisələrin sürətini və təzəliyini vurğulamaq üçün effektiv istifadə olunur. Misal olaraq, verilən beyt də bunu göstərir: "Çəkdi insan kimi o dəm nərə; Fırlayıb ta dəmin sərildi yerə". Bu beytdə "dəmin" sözü, fərdin çəkdiyi nərə ilə yerə yıxılması arasındakı sürətli və qısa zaman aralığını təsvir edir.
Nəticə olaraq, "dəmin" sözü, sadəcə "bir az əvvəl" mənasından daha çox, zamanın qısa müddətini, hadisənin təzəliyini və yaddaşda buraxdığı təsirini də vurğulayan, Azərbaycan dilinin zəngin ifadə vasitələrindən biridir.