Dəmxana sözü farsca mənşəlidir və köhnə Azərbaycan dilində "ev", "yaşayış yeri" mənalarında işlənmişdir. Lüğətlərdə sadəcə "ev" kimi təqdim olunsa da, bu sözün "dəm" və "xana" komponentlərindən meydana gəldiyini nəzərə alaraq, daha geniş və dərin mənalar da ehtiva etdiyini düşünmək olar. "Dəm" nəfəs, ruh, istilik, əzəmət kimi mənaları özündə birləşdirir. "Xana" isə saray, ev, mənzil mənalarına malikdir. Beləliklə, dəmxana sadəcə bir yaşayış yeri deyil, isti, rahat, ruhunuza sığınır, özünüzü təhlükəsiz hiss edə biləcəyiniz bir məkan kimi təsəvvür edilə bilər. Ev sadəcə bir bina deyil, həm də istilik, səadət və təhlükəsizlik məkanıdır.
Aşıq Qərib dastanındakı "Axşam oldu, gəldim mən dəmxanama; Sirrimi demədim bacı, anama" misrasında dəmxana sözü, Qərib üçün sığınacaq, gizlənmək yeri, özünün sirlərini paylaşa biləcəyi intihar, əmin-amanlıq yeri kimi təsvir olunur. Bu mənada, dəmxana sadəcə fiziki bir yaşayış yeri deyil, həm də emosional sığınacaq, psixoloji rahatlıq məkanı deməkdir. Sözün köhnəliyi və dastanda işlənməsi onun tarixi və mədəni əhəmiyyətini daha da artırır.
Ümumiyyətlə, "dəmxana" sözü sadə "ev" tərifini aşaraq, evdəki istilik, rahatlıq, sığınacaq hissi və əmin-amanlığı daha yaxşı ifadə edir. Bu sözün zəngin semantik yükü onu yalnız lüğətlərdə qeyd olunan qısa mənadan daha əhatəli və maraqlı edir.