izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dəmgüzar sözü fars mənşəlidir və köhnə Azərbaycan dilində işlənmişdir. Əsas mənası "bir yerdə vaxt keçirən", "yoldaş" deməkdir. Lakin sadəcə "yoldaş" sözünün sinonimi kimi deyil, daha çox birlikdə vaxt keçirməyi, bir-birinin cəmiyyətini sevən, dostluq və yaxınlıq əlaqəsi olan şəxslər üçün işlənirdi. Bu mənada, sadəcə "yoldaş"dan daha güclü bir bağ ifadə edir.

Sözün mənasını daha da dərinləşdirən bir tərəfi də "dəm" sözünün özünəməxsus mənasıdır. "Dəm" sözü yalnız "vaxt" demək deyil, həm də "ruh", "can", "qəlbin dərinlikləri" mənalarını da özündə ehtiva edir. Beləliklə, "dəmgüzar" sözü "ruh yoldaşı", "can yoldaşı", hətta "qəlbin sirdaşı" kimi daha geniş və poetik mənalar da daşıya bilər. Bu, sadə bir yoldaşlıq münasibətindən daha intim və dərin bir bağlılığı ifadə edir.

Nümunədəki "Markiz" sitatında "dəmgüzar" sözü bu geniş mənanı daha aydın şəkildə göstərir. Şair günləri və saatları özünün yoldaşı, ruh yoldaşı, qəlbinin sirdaşı kimi təqdim edir. Bu, zamanın axarına qarşı duyduğu bağlılığı, həyatının aydın və qaranlıq anlarında onunla birgə olduğu hisslərini ifadə etmək üçün çox uyğun bir seçimdir.

Qısacası, "dəmgüzar" sözü sadə bir sinonim olaraq deyil, zamanla, məkanda və duyğularla qurulmuş daha dərin və mənəvi bir bağlılığı ifadə edən, köhnə və poetik bir ifadədir. Müasir Azərbaycan dilində nadir hallarda istifadə olunsa da, özünün zəngin mənası ilə diqqəti cəlb edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz