izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dəqiqəşümar sözü köhnə bir sözdür və əsasən divar saatlarında istifadə olunan dəqiqəni göstərən əqrəbi ifadə edir. Farsca "şümar" (saymaq) və ərəbcə "dəqiqə" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş bu termin, saatın üzərindəki uzun əqrəbin, yəni dəqiqələri sayan əqrəbin daha klassik və poetik adlandırılma üsuludur. Müasir dövrdə "dəqiqə əqrəbi" ifadəsi daha çox işlənsə də, "dəqiqəşümar" sözü özünün tarixi və dilçilik baxımından maraqlı olduğunu göstərir.

Sözün köhnəliyini nəzərə alaraq, onun istifadəsi daha çox ədəbi mətnlərdə, tarixi kontekstdə və ya retro stilli yazılarda rast gəlinə bilər. "Divar saatının dəqiqəşümarı zərifcəsinə hər dəqiqəni sayırdı" kimi bir cümlədə sözün poetik təsiri daha aydın görünər. Bu, sadəcə olaraq "dəqiqə əqrəbi" ifadəsindən fərqli olaraq, saatın mexanizminin vaxtın axışını sayan bir varlıq kimi təsvirinə imkan verir.

Ümumilikdə, "dəqiqəşümar" sözü, dilçilik tarixi və dilin ifadə imkanları baxımından maraqlı bir leksik vahiddir. Onun istifadəsi, müasir dillə yanaşı, klassik üslubun və zəngin leksikanın təsvirini verməyə kömək edir. Sözün fars və ərəb dillərindən mənşə götürməsi, Azərbaycan dilinin müxtəlif mədəniyyətlərin təsiri altında formalaşmasını da göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz