izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dəhri (ər. دَهْرِي‎) sözü köhnə Azərbaycan dilində dünyanın sonluğuna və axirətə inanmayan, həyatın mənasını yalnız bu dünyada axtaran şəxsi ifadə edir. Bu termin, "dəhr" (دَهْر‎) sözündən törəmişdir ki, bu da "zaman", "əsr", "dünya" mənalarını verir. Beləliklə, dəhri fəlsəfi baxımdan dünyəvilik tərəfdarı, maddi dünyanın əbədi olduğuna və ruhun ölümlülüyünə inanan bir insan deməkdir.

Dəhriyylər, dini inancları rədd edərək, bütün həqiqətin ancaq bu dünyada, müşahidə oluna bilən hadisələrdə gizləndiyini iddia edirlər. Onlar əxlaqi və mənəvi dəyərləri yalnız sosial faydalılıq və ya şəxsi rifah əsasında qiymətləndirirlər. Axirət həyatına, cənnət və cəhənnəm kimi dini anlayışlara inanmırlar. Onların düşüncə tərzi, müasir ateizm və ya sekulyarizmlə müəyyən dərəcədə oxşarlıq göstərsə də, tarixi konteksti və dini müqavimət fonunda ortaya çıxması ilə fərqlənir.

Qeyd etmək lazımdır ki, "dəhri" termini mənfi bir konnotasiya daşıyır və adətən dini baxışlardan kənar duran şəxslərə tətbiq olunur. Bu terminin istifadəsi, dinə münasibətin tərifini və qiymətləndirilməsini əks etdirir. Tarix boyu, dəhriyylər müxtəlif dini və fəlsəfi cərəyanlarla mübarizə aparmış, düşüncələri və əqidələri müxtəlif mədəniyyətlərdə mübahisələrə səbəb olmuşdur.

Sizin təqdim etdiyiniz misal, "Nə hüluliyəm, nə dəhri, nə kənariyəm, nə bəhri..." şeir parçasının bir hissəsidir. Bu misrada şair özünün dini və fəlsəfi mövqeyini, dəhriyylər də daxil olmaqla hər hansı bir qrupa aid olmadığını ifadə edir. Bu, dəhri anlayışının çox yönlülüyünü və müxtəlif interpretasiyalarına yol açdığını göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz