izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dəfəat (ər. “dəfə” sözünün cəmi) köhnə Azərbaycan dilində işlənən bir sözdür. “Bir neçə dəfə”, “bir çox dəfə”, yaxud daha ümumiləşdirilmiş şəkildə “bir neçə kərə” mənalarını ifadə edir. Əsasən sayı müəyyən olmayan, amma çoxluq mənasını verən təkrar hərəkətləri ifadə etmək üçün işlənir.

Dəfəat sözü, təkrarlanan hərəkətlərin sayını dəqiq göstərmədən, onların çoxluğunu vurğulamaq üçün istifadə olunan ifadədir. Məsələn, "Dəfəat səyahət etmişəm" deyəndə, konkret səyahət sayını bildirmək əvəzinə, çox sayda səyahət edildiyini ifadə etmiş oluruq. Bu baxımdan, "bir neçə dəfə" və ya "bir çox dəfə" ifadələri ilə sinonimdir.

Dil tarixi baxımından, dəfəat sözünün işlənməsi köhnəliyin göstəricisidir. Müasir Azərbaycan dilində daha az işlənərək, əsasən "bir neçə dəfə", "çox dəfə", "dəfələrlə" kimi ifadələrlə əvəz olunmuşdur. Ancaq köhnə ədəbiyyat nümunələrini oxuyarkən bu sözlə tez-tez rastlaşmaq olar və onun dilin zənginliyinə töhfə verdiyini görmək mümkündür.

Maraqlı bir xüsusiyyəti də odur ki, dəfəat sözü adətən "ilə" qoşması ilə (bitişik yazıldıqda – "la") birlikdə işlənir. Məsələn, "dəfələrlə" ifadəsi də bu qoşmanın təsirini göstərir. Bu isə onun daha çoxluq, davamlılıq mənası kəsb etməsinə səbəb olur. Yəni, sadəcə bir neçə təkrarı deyil, müntəzəm və uzun sürən bir təkrarı bildirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz