Despotizm [yun.] sözü, tarix boyu müxtəlif siyasi sistemləri təsvir etmək üçün istifadə olunmuşdur, lakin əsasında hər zaman hakimiyyətin mərkəzləşməsi və məhdudlaşdırılmaması fikri dayanır. Bu, sadəcə "istibdad" sözünün sinonimi olmaqdan daha geniş bir anlayışı əhatə edir.
Birinci mənada, despotizm, hakimiyyətin bütün qanunverici, icraedici və məhkəmə funksiyalarını öz əlində cəmləşdirdiyi, hər hansı bir məhdudiyyətə və ya nəzarətə tabe olmayan bir dövlət quruluşunu ifadə edir. Bu sistemdə suveren, istədiyi qanunları qəbul edir, istədiyi qərarları verir və istədiyi kimi hərəkət edir. Vətəndaşların hüquq və azadlıqları ya tamamilə yoxdur, ya da yalnız hakimin xoşuna gələn dərəcədə qorunur. Bu tip hökumət qorxu, zorakılıq və təzyiqə əsaslanır.
İkinci mənada isə, despotizm daha geniş bir məna kəsb edir və bir şəxsin və ya qrupun digərləri üzərində hər hansı bir sahədə qeyri-məhdud hakimiyyətini, zorakılığa və ya təzyiqə əsaslanan istənilən növ diktatorluğunu ifadə edə bilər. Bu, siyasi həyatla məhdudlaşmır, ailə, iş yeri və ya hətta şəxsi münasibətlərdə də özünü göstərə bilər. Məsələn, ailədə despotik bir valideyn öz uşaqlarının həyatının hər bir aspektini nəzarət edə bilər. Belə bir şəxs qərarlarının səbəblərini izah etməyə, mübahisəyə girməyə, tənqidə və müxalifətə qətiyyən dözmür.
Tarix boyu müxtəlif imperiyalar və dövlətlər despotik idarəetmə sistemlərinə malik olmuşdur. Bu sistemlərin ümumi xüsusiyyətləri arasında mərkəzləşdirilmiş hakimiyyət, güclü ordu, geniş bürokratiya və dini və ya ideoloji təbliğatın istifadəsi yer alır. Despotizin əsasən fərdin azadlığına və hüquqlarına qarşı olduğunu, demokratik dəyərlərlə tamamilə ziddiyyət təşkil etdiyini qeyd etmək vacibdir.