izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Departament [fr. département] sözü Azərbaycan dilinə fransız dilindən keçmişdir və əsasən tarixi kontekstdə istifadə olunur. İnqilabdan əvvəlki Rusiya imperiyasında və bəzi Avropa ölkələrində departament, nazirliklər, yüksək səviyyəli dövlət və ya məhkəmə qurumlarının tərkib hissəsi olan, müəyyən bir sahəni əhatə edən idarəni ifadə edirdi. Bu idarələr müəyyən səlahiyyətlərə malik olaraq, nazirliyin və ya ali orqanın fəaliyyətinin spesifik bir istiqamətini idarə edirdi. Məsələn, Ticarət Departamenti, Maliyyə Departamenti və s. kimi.

Departament anlayışı inzibati bölgü sistemində də istifadə olunmuşdur. Bəzi ölkələrdə regionları, vilayətləri və ya əyalətləri idarə etmək üçün departamentlər yaradılırdı. Bu halda departament, öz ərazisində müəyyən səlahiyyətlərə malik olan və mərkəzi hökumətə tabe olan bir inzibati vahid idi. Beləliklə, departament termini həm mərkəzi idarəetmə sistemində, həm də regional idarəetmə sistemində istifadə oluna bilərdi.

Müasir Azərbaycan dilində "departament" sözü nadir hallarda işlədilir və əsasən tarixi kontekstdə, ya da rus dilindən tərcümə edilmiş mətnlərdə rast gəlinir. Onun yerinə, daha çox "şöbə", "idarə", "müdirlik" kimi sinonim sözlər istifadə olunur. Lakin tarixi dəqiqlik tələb edən hallarda "departament" sözünün istifadəsi vacib ola bilər.

Qeyd etmək lazımdır ki, fransız dilində "département" sözü bu gün də geniş istifadə olunur və Fransanın inzibati-ərazi bölgüsü vahidlərini ifadə edir. Bu, sözün tarixi mənasının müasir tətbiqinin bir nümunəsidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz