Demokratlaşmaq felinin ən sadə mənası, daha demokrat olmaqdır. Ancaq bu, yalnız səthi bir izahdır. Əslində, demokratlaşmaq prosesi daha mürəkkəb və çoxşaxəlidir. O, cəmiyyətin bütün qatlarına təsir edən, həyatın müxtəlif sahələrini əhatə edən genişmiqyaslı bir dəyişiklikləri özündə əks etdirir.
Demokratlaşma sadəcə siyasi sistemin dəyişməsi deyil, həm də sosial, iqtisadi və mədəni dəyişiklikləri özündə ehtiva edən mürəkkəb bir prosesdir. Bu, hakimiyyətin xalqa verilməsi, insanların siyasi proseslərdə fəal iştirakı, insan hüquq və azadlıqlarının təmin olunması ilə yanaşı, həm də cəmiyyətdə bərabərliyin, ədalətin və şəffaflığın təmin olunmasını nəzərdə tutur. Həyat tərzinin sadələşməsi isə bu prosesin bir nəticəsi kimi ortaya çıxa bilər, lakin əsas məqsəd deyil.
Demokratlaşma, həmçinin ictimai düşüncədə və münasibətlərdə dəyişikliklərə gətirib çıxarır. Tolerans, dialoq, qarşılıqlı hörmət və sərbəst fikir ifadəsinin dəyərləndirilməsi demokratlaşmanın əsas atributlarıdır. İnsanların fərdi azadlıqlarının qorunması, düşüncə azadlığı, söz azadlığı və toplaşma azadlığı kimi fundamental hüquqların təmin olunması bu prosesin ayrılmaz hissəsidir.
Maraqlı bir məqam da odur ki, demokratlaşma prosesi hər zaman düz xətt üzrə getmir. O, müxtəlif maneələrlə, geriləmələrlə və dönüş nöqtələri ilə müşayiət oluna bilər. Həmçinin, fərqli cəmiyyətlərdə özünəməxsus xüsusiyyətlərə malik olur. Ona görə də, demokratlaşmanı anlamaq üçün onun kontekstini, tarixi və mədəni amilləri nəzərə almaq lazımdır.
Nəticə olaraq, demokratlaşmaq sadəcə "daha demokrat olmaq"dan daha çox, cəmiyyətin bütün strukturlarında köklü dəyişiklikləri əhatə edən uzunmüddətli və mürəkkəb bir prosesdir. Bu, insan hüquqlarının qorunması, ədalətin təmin olunması və həqiqi bərabərliyin qurulması üçün davamlı səy tələb edən bir mübarizədir.