izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Demiurq (yun. δημιούργος - demiourgos - "xalq yaradan", "sənətkar", "ustakar") termini ilk növbədə Platonun fəlsəfəsində görünür və burada müəyyən mənada Allah anlayışını ifadə edir. Lakin Platonun Demiurqu klassik teoloji anlayışdakı Allahdan fərqlənir. O, hər şeyin başlanğıc səbəbi olaraq təsəvvür olunsa da, özündən əvvəl mövcud olan "İdeyalar aləmi"ndən (məsələn, ədalət, gözəllik, həqiqət kimi mükəmməl ideyaların aləmindən) ilham alaraq maddi aləmi yaradır. Başqa sözlə, Demiurq maddi aləmin "əlcəyi" kimi təsəvvür edilir, özü isə mükəmməl İdeyalar aləmindən qaynaqlanan bir varlıqdır.

Platonun fəlsəfəsindən kənarda isə, "Demiurq" termini daha geniş mənada yaradıcı qüvvə və ya yaradan kimi istifadə olunur. Bu, hər hansı bir əsərin, sistemin və ya hadisənin meydana gəlməsində mühüm rol oynayan güc, şəxs və ya prinsip kimi başa düşülür. Məsələn, böyük bir ədəbi əsərin müəllifi, bir şirkətin qurucusu və ya hətta bir ictimai hərəkatın lideri "demiurq" kimi adlandırıla bilər. Bu kontekstdə, "Demiurq" termini sadəcə yaradıcılığın gücünü və təsirini ifadə etmək üçün istifadə olunan bir metafora kimi çıxış edir.

Maraqlı bir tərəfi də odur ki, Platonun Demiurqu mütləq xeyirxah bir varlıq kimi təsvir edilmir. Onun maddi aləmi yaratması mükəmməl İdeyalar aləminin qeyri-kamil bir əksi olaraq qəbul edilir. Bu mənada, Demiurqun yaradıcılığı həm də bir növ məhdudiyyət və qeyri-kamillik ehtiva edir. Beləliklə, "Demiurq" termini fəlsəfi düşüncədə yaradılış, mükəmməllik, məhdudiyyət və insan təbiətinin mürəkkəbliyi haqqında mülahizələri özündə əks etdirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz