izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Demək sözü Azərbaycan dilində birbaşa bir şeyi ifadə etməkdən daha çox, əvvəl söylənmiş fikirlərə əsasən bir nəticə çıxarmaq, söylənilənləri xülasə etmək və ya yekun vurmaq üçün işlənən bir ara söz, bağlayıcıdır. Sadəcə “belə demək olar”, “yəni” və ya “bundan belə çıxır ki” mənalarında istifadə olunmur; daha çox, öncəki fikirlərin məntiqi nəticəsini ifadə etmək üçün xüsusi bir funksiya daşıyır.

Digər bağlayıcı sözlərdən fərqli olaraq, "demək" sözü yalnız fikri tamamlamaqla kifayətlənmir, eyni zamanda söylənilənlərə yeni bir perspektiv, yeni bir anlayış qatır. Söhbət zamanı ya da yazıda “demək” sözündən sonra söylənən hər hansı bir fikir, əvvəlki fikirlərin aydın və məntiqi bir nəticəsi kimi təqdim edilir. Bu səbəbdən də, "demək" sözü mətni daha məntiqi, daha qavranıla bilən və daha inandırıcı edir.

Məsələn, "Yağış yağır, demək, küçələr islana bilər" cümləsində "demək" sözü yağışın yağması ilə küçələrin islanması arasında birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsi olduğunu vurğulayır. Sadəcə "Yağış yağır, küçələr islana bilər" desək, bu əlaqə o qədər də aydın olmazdı. "Demək" sözü bu əlaqəni daha qabarıq şəkildə ifadə edir və fikri daha yekunlaşdırılmış halda təqdim edir.

Qısacası, "demək" sözü sadə bir bağlayıcıdan daha çoxdur; o, məntiqi nəticələri vurğulayan, əvvəlki fikirləri yekunlaşdıran və mətni daha rasional və anlaşıqlı edən bir dil vasitəsidir. Onun istifadəsi yazı və danışıq dilinin dəqiqliyini və təsirliliyini artırır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz