izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dekadentlik (fr. décadence - tənəzzül, çürümə) XIX əsrin sonları və XX əsrin əvvəllərində Avropada, xüsusilə Fransada yaranmış bir ədəbi və incəsənət hərəkatıdır. Bu hərəkat, özündən əvvəlki romantizm və realizm cərəyanlarının əks təsiri olaraq, burjuaziyanın materialist dəyərlərə olan hədsiz bağlılığını və fərdin cəmiyyətdən təcrid olunmasını əsas götürərək, tənəzzül, yaxud çürüməni estetik bir prinsipinə çevirir.

Dekadent əsərlər, adətən, dərin pessimizm, melanxoliya, həyatın mənasızlığı hissi, ölüm və çürümə mövzularına həsr olunur. Bu əsərlərdə əxlaqi dəyərlərin süqutu, zəiflik, ləzzətə olan hədsiz həvəs və həyatın estetik tərəfinə vurğunluq ön plana keçir. Pul düşkünlüyü və ifrat fərdiyyətçilik, dekadent əsərlərdə tez-tez rast gəlinən temalardır. Həyatın sirli və qaranlıq tərəfləri, psixoloji təhlillər, qeyri-adi və şok edici obrazlar da dekadent incəsənətinin xarakterik xüsusiyyətləridir.

Dekadentlik hərəkatının əsas nümayəndələri arasında Şarl Bodler, Pol Verlen, Artur Rimbo, Oscar Wilde və Stefan Mallarmə kimi tanınmış sənətkarlar yer alır. Onların əsərlərində simbol, metafora və alleqoriyadan geniş istifadə edilərək, həyatın gerçəkliyindən qaçmaq və özünəməxsus bir estetik dünyaya sığınmaq cəhdi əks olunur. Dekadent hərəkatı müəyyən bir mənada ədəbiyyat və incəsənətin özünü təhlil etməsinə və öz daxili ziddiyyətlərini aşkar etməsinə səbəb olmuşdur. Hər nə qədər qısaömürlü olsa da, dekadentlik modernizmin inkişafına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərmişdir.

Qısaca desək, dekadentlik sadəcə "pul düşkünlüyü və ifrat fərdiyyətçilik" deyil, daha çox XX əsrin ədəbi və incəsənət tarixində dərin iz buraxmış mürəkkəb və çoxcəhətli bir mədəni fenomendir. O, özündə həm tənəzzülün, həm də bədii yeniliyin əlamətlərini birləşdirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz