Dayılı sifəti əsasən iki mənada işlədilir.
Birinci mənası birbaşa və konkret olaraq qohumluq əlaqəsini ifadə edir: Dayısı olan şəxs üçün işlənir. Yəni, kiminsə dayısı olan şəxs "dayılı" adlandırılır. Bu mənada sözün işlənməsi sadə və açıqdır. Məsələn, "Dayılı qızı ziyarətə gəldi" cümləsində "dayılı" sözü dayısının qızını bildirir.
İkinci mənası isə məcazi və daha çox mənfi bir kontekstdə işlənir. Bu mənada "dayılı" şəxsin kiməsə gizlincə kömək edən, onu dəstəkləyən, havadarlığı olan, arxasınca duran, himayəçisi olan şəxs deməkdir. Bu dəstək adətən qanunsuz əməllərdə, haqsızlıqların törədilməsində və ya qeyri-etik davranışlarda özünü göstərir. "Dayılı"nın bu mənada işlənməsi, gizli və ya açıqcasına kömək edən şəxsin əməlinin pis və qınağa layiq olduğunu vurğulayır. Məsələn, "O işdə dayılıları vardı, ona görə cəzalandırılmadı" cümləsində "dayılı" sözü himayədarları, arxasınca duranlar mənasında işlənir və bu himayənin qanunsuz olduğu nəzərdə tutulur. Bu məcazi mənada "dayılı" sözü, "havadar", "qoruyucusu", "arxayını" kimi sözlərlə sinonim kimi işlənə bilər, lakin mənfi kontekstin vurğulanması ilə fərqlənir.