Dayazlatma, "dayazlatmaq" felindən törəmiş bir isimdir. Əsas mənası, bir şeyi, xüsusilə də su hövzəsini, dayaz etmək, dərinliyini azaltmaq, sığlaşdırmaq hərəkəti və ya prosesini bildirir. Bu, sadəcə suyun səviyyəsinin aşağı düşməsi deyil, həm də fiziki olaraq dibin qaldırılması, torpaq yığılması, qazıntı materiallarının atılması kimi fəaliyyətləri əhatə edə bilər.
Lakin "dayazlatma" termini daha geniş mənalarda da işlənə bilər. Məsələn, məcazi mənada, bir mövzunun, ideyanın, əsərin və ya hətta bir insanın mahiyyətinin, dərinliyinin azaldılması, sadələşdirilməsi, sığlaşdırılması kimi də başa düşülə bilər. Bu halda, "dayazlatma" fikrin təhrif edilməsi, əsas məğzinin itirilməsi, dərin araşdırılmaması və ya təhlil edilməməsi kimi halları ifadə edə bilər. Belə hallarda "dayazlatma" mənfi bir kontekstdə işlənir və nəsənin tam olaraq dərk edilməməsini, səthi bir baxışın nəticəsini göstərir.
Daha maraqlı bir tərəfdən, "dayazlatma"nın əks prosesi "dərinləşdirmə"dir. Bu iki anlayış bir-birini tamamlayır və müxtəlif sahələrdə fərqli kontekstlərdə işlənir. Məsələn, coğrafiyada bir gölün dayazlatması ilə, onun ətraf mühitə təsiri və biomüxtəlifliyə təsirləri arasındakı münasibət maraqlı bir tədqiqat mövzusudur. Eləcə də, ədəbiyyatda bir əsərin dayazlatmasının oxucunun əsərdən aldığı zövqə təsiri, fəlsəfədə isə bir konsepsiyanın dayazlatmasının onun dərk olunmasına təsiri araşdırıla bilər.
Yekun olaraq, "dayazlatma" termini həm konkret, həm də məcazi mənalarda işlənən, geniş məna spektrinə malik bir sözdür və kontekstdən asılı olaraq müxtəlif şərh və təfsirlərə malik ola bilər.