Daya sözü Azərbaycan dilində "uşağa qulluq edən qadın, dayə" mənasını verir. Lüğətlərdə sadəcə "dayə" kimi təqdim olunsa da, bu sözün arxasında daha zəngin bir məna və sosial kontekst gizlənir. Daya sadəcə uşağın fiziki ehtiyaclarını qarşılayan bir şəxs deyil, həm də onun tərbiyəsində, dünyagörüşünün formalaşmasında mühüm rol oynayan bir fərddir.
Tarixən, xüsusilə yüksək təbəqə ailələrində, dayaların seçilməsi xüsusi diqqətlə yanaşılırdı. Onlar təkcə sağlam və etibarlı olmamalı, həm də təhsilli, təcrübəli və uşaqlarla ünsiyyət qurma bacarığına malik olmalı idilər. Dayaların uşaqların tərbiyəsindəki təsiri o qədər böyük idi ki, bəzən uşaqların həyat fəlsəfəsinə, davranışlarına və hətta gələcək həyatlarına da ciddi təsir göstərirdi.
Misal olaraq, mətnimizdə adı çəkilən Xanpəri dayası, yüksək təbəqəyə aid Şərəfnisə xanımın övladının tərbiyəsində iştirak etmişdir. Bu, Xanpərinin özünün də yüksək sosial statusa malik olması və ya ən azından bu dairədə hörmətə layiq bir şəxs olduğu barədə fikir formalaşdırmağa imkan verir. Beləliklə, "daya" sözü yalnız bir peşəni deyil, həm də sosial status, etibar və təcrübəni əks etdirir.
Müasir dövrdə dayaların rolu dəyişsə də, onların uşağın həyatındakı əhəmiyyəti hələ də inkar edilməzdir. Dayalarla bağlı xatirələr və hekayələr nəsillərdən-nəsillərə ötürülərək, bu sözün mədəni və sosial kontekstini daha yaxşı başa düşməyə kömək edir.