Davalatmaq sözü Azərbaycan dilində əsasən şifahi nitqdə işlənən, köhnəlməkdə olan bir sözdür. İcbari olaraq dərman vermək, müalicə etmək mənasını verir. Lüğətlərdə “dərmanlatmaq” kimi tərcümə olunsa da, “davalatmaq” daha güclü bir məna kəsb edir. Sadəcə dərman vermək deyil, xəstənin sağalması üçün hərtərəfli müalicə tətbiq etmək, əlindən gələni əsirgəmədən onun sağlamlığına qayğı göstərmək kimi daha geniş bir məna çalarını özündə ehtiva edir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, “davalat-” hissəsinin “davamlı”, “əzmlə”, “diqqətlə” kimi mənaları ehtimal etmək olar. Beləliklə, “davalatmaq” sözü xəstənin müalicəsini davamlı, əzmlə və diqqətlə aparmaq mənasını da özündə birləşdirir. Bu mənada, sadəcə dərmanı verməkdən daha çox, xəstənin psixoloji və fiziki vəziyyətinə diqqət yetirmək, ona dəstək olmaq və müalicə prosesini nəzarətdə saxlamaq kimi əlavə mənalar da əks olunur.
Müasir Azərbaycan dilində bu söz nadir hallarda istifadə olunsa da, onun mənası və ifadə etdiyi duyğu zənginliyi dil tarixi və mədəniyyəti üçün dəyərlidir. “Davalatmaq” sözü, sözün əsl mənasında, bir insanın başqasına göstərdiyi qayğı və diqqətin, onun sağlamlığına səmimi marağının ifadəsidir.
Ümumiyyətlə, “davalatmaq” sözü, köhnəlməkdə olsa da, dil tariximizin maraqlı nümunələrindən biri kimi diqqətə layiqdir və onun mənasının daha geniş və dəqiq şəkildə izah edilməsi Azərbaycan dilinin zənginliyini daha yaxşı anlamağa kömək edir.