izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dava (ər. دَوَاء‎ - dava' sözündən törəmişdir, əslində "müalicə, dərman" mənasını verir, lakin zamanla məna dəyişikliyinə uğrayıb.) Azərbaycan dilində bir çox mənalarda işlənən çoxşaxəli bir sözdür. Ən geniş yayılmış mənası münaqişə, qarşıdurma, dalaşma, mübahisədir. Bu mənada dava sözü iki və ya daha çox tərəf arasında baş verən, söz, əməl, hətta fiziki qüvvənin tətbiqini özündə əks etdirən, hər hansı bir məsələ üzərindən baş verən münaqişəni bildirir. Mənfi emosiyalar, qarşılıqlı narazılıq və bəzən də fiziki zorakılıqla müşayiət oluna bilər. Sadəcə sözlü mübahisədən tutmuş, əllə-ayağa qalxma, döyüşmə və ya daha böyük qarşıdurmalara qədər geniş bir spektr əhatə edir. Misal üçün: "Qonşular arasında sərhəd məsələsi üzərindən böyük dava düşdü" və ya "Uşaqlar oyuncaq üzərindən dava etdilər".

Davanın baş vermə səbəbləri çox müxtəlif ola bilər: mənafe ziddiyyətləri, şəxsi narazılıqlar, qarşılıqlı anlaşılmazlıqlar, ədalətsizliyə etiraz, qısqanclıq, şərəf və ləyaqət məsələləri və s. Davanın nəticələri də fərqlidir: barışıq, yaralanmalar, maddi zərər, hətta ölüm halları belə baş verə bilər. Cəmiyyətdə davaların qarşısının alınması üçün müxtəlif mexanizmlər mövcuddur: hüquqi tənzimləmələr, mediasiya, dialoq və s.

Maraqlı bir məqam odur ki, "dava" sözü bəzən məcazlı mənada da işlədilir. Məsələn, "böyük bir dava içində qalmaq" deyimi çətin bir vəziyyətdə, böyük bir problem içində olmağı bildirir. Bu isə sözün əsl mənasından – münaqişədən uğursuzluq, məyusluq və çətinlik hisslərinə keçidini göstərir. Ədəbiyyatda da dava sözü tez-tez müxtəlif kontekstlərdə işlədilir və müəlliflər bunun vasitəsilə qəhrəmanların xarakterlərini, psixoloji vəziyyətlərini oxucuya daha aydın şəkildə çatdırırlar.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz