Daruqə sözü Azərbaycan dilində əsasən "darğa" sözünün sinonimi kimi işlənir və qapıçı, gözətçi, əmirləri yerinə yetirən və ya mühafizəçi kimi tərcümə oluna bilər. Ancaq sadəcə bir qapıçıdan daha çox funksiyanı özündə cəmləşdirən bir vəzifəni bildirir. Daruqə, adətən, yüksək vəzifəli bir şəxsin (ağa, xan, bəy və s.) əmrlərini yerinə yetirən, onun evinə və ya həyətinə gələn-gedənləri qarşılayan, nəzarət edən və qoruyan şəxs idi. Sözün etimologiyası da bu mənaya işarə edir – "dar" (dar, məhdud) və "qə" (qorumaq) felindən törəyən bu söz, dar və məhdud bir ərazini qoruyan kəs anlamını verir.
Misal olaraq verilən "Qapı açılır, Ağa Kərim, Hacı Rəcəbəli daruqə və yanında dörd nəfər adam daxil olurlar" cümləsində daruqə, Ağa Kərimin yanında olan və ona yaxın olan, ehtimal ki, etibarlı bir adamdır. O, sadəcə qapını açmaqla kifayətlənmir, Ağa Kərimin müşayiətinə də daxil olur. Bu, onun vəzifəsinin yalnız qapıçı olmaqdan daha geniş olduğunu göstərir. O, eyni zamanda Ağa Kərimin etibarlı adamı, bəlkə də mühafizəçisi və ya köməkçisi rolunu da oynayırdı.
Beləliklə, daruqə sözü sadəcə "qapıçı" mənası ilə məhdudlaşdırılmamalı, daha geniş mənada – yüksək vəzifəli bir şəxsin etibarlı adamı, mühafizəçisi və ya köməkçisi kimi də qəbul edilməlidir. Sözün istifadə olunduğu kontekstdən asılı olaraq, mənası bir qədər dəyişə bilər, amma əsas mənası həmişə yüksək vəzifəli bir şəxsə bağlılıq və onun əmrlərinin yerinə yetirilməsi ilə bağlıdır.