Darxətli sifəti, əsasən dəmir yolları kontekstində istifadə olunur və relslərin bir-birindən olan məsafəsinin darlığını bildirir. Bu məsafəyə xət arası məsafəsi və ya sadəcə xət deyilir. Darxətli bir dəmir yolunda relslər arasındakı məsafə, standart dəmir yollarına nisbətən daha azdır.
Darxətli dəmir yolları, əsasən məhdud məkanlarda, məsələn, dağlıq ərazilərdə, şəhər mərkəzlərində və ya tunellərdə istifadə olunur. Bu cür yolların qurulması daha az yer tələb etsə də, daha kiçik ölçülü və daha yüngül lokomotiv və vaqonların istifadəsini tələb edir. Həmçinin, yük tutumu standart dəmir yollarına nisbətən daha azdır. Bu səbəbdən, darxətli dəmir yolları daha çox yerli əhəmiyyətli nəqliyyat üçün və ya sənaye müəssisələrinin daxili nəqliyyatı üçün istifadə olunur.
Tarix boyu, darxətli dəmir yolları, xüsusilə sənaye inqilabı dövründə, mədənlərin, fabriklərin və digər sənaye müəssisələrinin inkişafında mühüm rol oynamışdır. Onlar, ağır yük və materialların dağlıq və əlçatmaz ərazilərdən nəql edilməsini asanlaşdırmışlar. Bu gün isə bəzi darxətli dəmir yolları turizm məqsədləri üçün fəaliyyət göstərir və tarixi irsimizin bir hissəsini təmsil edir.
Darxətli termininin texniki spesifikası mövcuddur. Bu spesifikasiya relslərin məsafəsinin dəqiq ölçüsünü təyin edir, baxmayaraq ki, bu ölçü müxtəlif ölkələr və tarixi dövrlərdə fərqlənə bilər. Beləliklə, "darxətli" termini nisbi bir termindir və konkret bir ölçünü təyin etmir, ancaq standart dəmir yollarından daha dar xətləri ifadə edir.