Darğabaşı sözü Azərbaycan dilində tarixi bir termin olaraq istifadə olunur və bir neçə darğanın ən rütbəli, ən yüksək vəzifəli şəxsini, başçısını bildirir. Yəni, bir çox darğanı idarə edən, onlara rəhbərlik edən şəxsdir.
Lüğətlərdəki qısa izah, sözün tarixi kontekstini tam əks etdirmir. Darğalar, əsasən, vergi yığımı və ya digər dövlət işləri ilə məşğul olan inzibati vahidlər idi. Darğabaşı isə bu vahidlərə nəzarət edən, onların fəaliyyətini əlaqələndirən və yuxarı rütbəli məmurlara hesabat verən yüksək vəzifəli bir məmur idi. Onun səlahiyyətləri geniş olub, vergi yığımından tutmuş, ədalət mühakiməsinə qədər müxtəlif sahələri əhatə edə bilərdi.
Misal olaraq verilən sitatda, "darğabaşıya ver" ifadəsi Hacı Səməd xan tərəfindən verilmiş bir fərmanın vacibliyini və darğabaşının yüksək səlahiyyətlərə malik olduğunu göstərir. Bu, fərmanın əhəmiyyətini vurğulayır və həmin sənədin darğabaşının təsdiq və ya icrası üçün lazım olduğunu bildirir.
Beləliklə, darğabaşı sadəcə bir neçə darğanın böyüyü deyil, həm də güclü inzibati və ictimai mövqeyə malik, geniş səlahiyyətlərə sahib bir məmur idi. Sözün tarixi konteksti və mənası onu daha dərin və maraqlı edir.