Daranıq sifəti, əsasən "daranılmış" mənasında işlənir və saçların nizamsız, qarışıq, darıxmış vəziyyətdə olmasını ifadə edir. Sadəcə "daranılmış" demək qədər deyil, daha çox bir qədər qayğısız, səliqəsiz görünüşü vurğulayır. Saçların daranılmamış halda olması ilə yanaşı, həm də bir az dağınıq, pərakəndə, hətta vəhşi bir görünüşü ifadə edə bilər. Bu, sadəcə fiziki bir təsvir deyil, həm də şəxsin daxili vəziyyətinin, ruhi halının əks olunması ola bilər. Məsələn, bir kəsin daranıq saçları onun məşğul olduğunu, yaxud əsəbi və stresli olduğunu bildirə bilər.
Cəlil Məmmədquluzadənin əsərlərində də bu sözün işlənmə üsulunu görə bilərik. O, şəxsiyyətlərin xarakterini və vəziyyətini təsvir edərkən "daranıq" sözündən uğurla istifadə edir, oxucuya şəxsin daxili aləmini açıqlamaq üçün əlavə təfərrüatlar vermir, yalnız bir sözlə mürəkkəb bir obraz yaratmağa nail olur. Beləliklə, "daranıq" sözü yalnız bir təsvir vasitəsi deyil, həm də bədii əsərlərə dərinlik və məna qatır.
Cəlil Cabbarlının misalında göstərildiyi kimi, "taya dibində də incəbelli bir qız daranıq saçlı bir oğlanla öpüşür" cümləsində "daranıq" sözü oğlanın görünüşünün səliqəsizliyini ifadə etməklə yanaşı, həm də bir az intizama meyl etməyən, özünə qayğısız bir təbiətini ifadə edə bilər. Bu, romantik bir mənzərəyə fərqli bir əhval-ruhiyyə əlavə edir. Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər, anlayışını zənginləşdirər.