izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dansıq sözü Azərbaycan dilində əsasən qadınlara aid olaraq, həya, abır, iffət, utancaqlıq və ləyaqət kimi mənəvi keyfiyyətləri ifadə edir. Sadəcə "abır" və ya "həya" sözlərinin sinonimi deyil, daha geniş və dərin bir məna daşıyır. Dansıq qadın, sadəcə utancaq deyil, həm də öz əxlaqına, şərəfinə və mənəvi dəyərlərinə bağlı, təmiz və pak bir insandır. Onun davranışı həmişə bu dəyərlərə uyğun gəlir və əxlaqsızlıqdan, ədəbsizlikdən uzaqdır.

"Dansıq olmaq" ifadəsi bir qadının bu mənəvi keyfiyyətlərə malik olduğunu göstərir. "Dansığını itirmək" isə, sadəcə abırını itirməkdən daha çox, özünün əxlaqi dəyərlərini, lənətlərini, mənəvi təmizliyini itirdiyini bildirir. Bu, yalnız fiziki bir əlaqənin nəticəsi olmaya bilər; hər hansı bir əxlaqsız hərəkət, yalan danışmaq, və ya başqa bir mənəvi prinsipləri pozmaq da dansıq bir qadının dansığını itirməsinə səbəb ola bilər.

Maraqlı bir məqam odur ki, "dansıq" sözü müasir dövrdə daha az istifadə olunur və əvəzinə "həyalı", "abırlı", "iffətli" kimi sözlər üstünlük təşkil edir. Ancaq bu sözün keçmişdə Azərbaycan mədəniyyətində və ədəbiyyatında nə qədər vacib yer tutduğunu görmək üçün köhnə əsərlərə nəzər salmaq kifayətdir. "Dansıq" sözünün daha az istifadə olunmasına baxmayaraq, o, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının vacib bir hissəsi olaraq qalmaqdadır və mənası dəyişmədən gələcək nəsillərə ötürülür.

"Məhəbbətini itirmək" ifadəsinin "dansığını itirmək" ilə sinonim kimi göstərilməsi bəzi mədəni kontekstlərdə mümkün olsa da, bu iki anlayış tam olaraq üst-üstə düşmür. Məhəbbətini itirmək daha çox emosional bir məsələdir, halbuki dansıq olmaq əsasən mənəvi bir keyfiyyətdir. Ancaq həm məhəbbətin, həm də dansığın itirilməsi insanın özünə və həyatına olan baxışında dərin dəyişikliklərə səbəb ola bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz