Danlatmaq sözü, əsas etibarilə, birinin öz fikirlərini, hisslərini və ya hadisələri ətraflı şəkildə, bəzən də məcburiyyət altında, dilə gətirməsini, açıqlamasını ifadə edir. Sözün kökünə nəzər salsaq, "dan" kökündən törədiyini görürük və bu da nitq, söhbət mənasını verir. "Latmaq" isə məcbur etmək, sövq etmək mənasını daşıyır.
Lüğətlərdəki sadə tərif "danlatmaq"ın əhatə etdiyi mənaların yalnız bir hissəsini əks etdirir. Çünki bu söz müxtəlif kontekstlərdə fərqli çalarlar qazana bilir. Məsələn, bir uşağı anasına danlatmaq, uşağın yaşadığı bir hadisəni, gördüyü bir şeyi və ya hiss etdiklərini anasına detalcıcasına danışmağa məcbur etmək mənasını verir. Bu, həm də valideynin uşağın daxili aləmini daha yaxşı anlamasına və ona kömək etməsinə yönəlmiş bir hərəkətdir.
Digər tərəfdən, "özünü danlatmaq" ifadəsi, özünün yaşadığı hadisələri, duyğularını və ya fikirlərini açıq şəkildə, tərəddüd etmədən, hətta bəzən sözlərin azlığına baxmayaraq, ətraflı şəkildə ifadə etmək deməkdir. Bu, şəxsin özünü başqalarına açmağa, özünün daxili aləmini paylaşmağa hazır olduğunu göstərir.
Ümumiyyətlə, "danlatmaq" sözü, məcburiyyət elementinin gücünə görə, "danışdırmaq" sözündən fərqlənir. "Danışdırmaq" daha neytral, istəkli danışmağı təşviq etmək mənasını daşıyırkən, "danlatmaq" daha güclü bir təzyiq, hətta məcburiyyət ifadə edir. Bəzən isə, bir insanın istəmədən, məcburiyyət altında öz həqiqətini açıqlamağa məcbur edilməsini ifadə edə bilər.
Beləliklə, "danlatmaq" sözü sadəcə məcburiyyət altında danışdırmaqdan daha çox, həm də emosional, psixoloji, hətta sosial aspektləri özündə əks etdirən, çoxcəhətli bir məna kəsb edir.