Danılmaq sözü, Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir feldir və əsasən iki əsas mənada işlədilir: inandırmaq, qəbul etdirmək cəhdi və inadkarlıqla rədd edilmək. Lüğətlərdə əsasən ikinci mənası, yəni "inqar olunmaq, gizlədilmək" qeyd olunsa da, tamamilə tam deyil.
Birinci mənada, "danılmaq" bir şeyin əhəmiyyətini və ya doğruluğunu başqasına çatdırmaq, onları inandırmaq, qəbul etdirmək cəhdini ifadə edir. Məsələn, "fikrimi danılmağa çalışdım" deyəndə, öz fikirlərinizi başqasına izah etmək, onları öz tərəfinizə çəkmək istəyinizi ifadə edirsiniz. Bu mənada, "danılmaq" müsbət bir kontekstdə də işlənə bilər.
İkinci mənada isə, "danılmaq" bir şeyin qəti şəkildə rədd edilməsini, inkar olunmasını, gizlədilməsini bildirir. Bu mənada, sözügedən şey haqqında hər hansı bir müzakirənin belə qəbul edilməməsi nəzərdə tutulur. Məsələn, "sözlərim danıldı" deyəndə, sözlərinizin qəbul edilmədiyini, əhəmiyyətsiz hesab olunduğunu, hətta bilərəkdən görmezden gəlindiyini bildirirsiniz. Bu mənada, "danılmaq" adətən mənfi bir kontekstdə işlənir.
Maraqlı bir nüans odur ki, "danılmaq" feli həm fəal, həm də passiv mənada işlənə bilər. Fəal mənada, özünüz bir şeyi danılmağa çalışırsınız, passiv mənada isə fikriniz, sözünüz başqaları tərəfindən danılır. Bu çoxcəhətlilik, sözün mənalarının zənginliyini və istifadəsinin çevikliyini göstərir.
Qısacası, "danılmaq" sadəcə "inqar olunmaq" deyil, daha çox bir şeyin qəbul edilməməsi, rədd edilməsi və ya əhəmiyyətsiz hesab edilməsi ilə əlaqədar bir çox fərqli vəziyyəti əhatə edən zəngin mənalı bir sözdür.