Dambatlaşmaq feli, Azərbaycan dilində geniş yayılmış olsa da, lüğətlərdə qısa və quru şəkildə izah olunur. Əslində isə bu sözün arxasında daha zəngin bir məna dünyası gizlənir. Sadəcə "təkəbbürlü olmaq" və ya "özünü başqalarından yuxarı tutmaq" kimi təriflər onun bütün çalarlarını əks etdirmir.
Dambatlaşmaq, sadəcə təkəbbürün özü deyil, bu təkəbbürün özünü göstərmə formasını, həm də bu formanın arxasında gizlənən psixoloji səbəbləri əhatə edir. Bir insan dambatlaşdıqda, özünü başqalarından üstün hesab etməklə yanaşı, bunu açıq şəkildə nümayiş etdirir. Bu nümayiş isə müxtəlif yollarla ola bilər: özünü öyünmək, başqalarını kiçiltmək, onlara hörmətsizlik etmək, özünün hərəkət və sözlərini başqalarının hərəkət və sözlərindən üstün tutmaq və s.
Dambatlaşmanın əsasında özünəinam çatışmazlığı, qorxu, başqalarının rəğbətini qazanmaq istəyi kimi psixoloji amillər dura bilər. İnsan özünü qorumaq üçün, və ya diqqət çəkmək üçün dambatlaşa bilər. Bu, bir növ müdafiə mexanizmidir. Lakin dambatlaşmaq insanın ətrafındakılarla münasibətlərinə mənfi təsir göstərir, onlarla aralarında sədd yaradır və nəticədə tənha qalmasına səbəb ola bilər.
Beləliklə, dambatlaşmaq sadəcə bir söz deyil, bir davranış tərzi, bir psixoloji vəziyyətdir. Onun dərinliklərinə nüfuz etmək üçün sadəcə lüğət təriflərinə yox, həm də insan psixologiyasına müraciət etmək lazımdır.