Damaqortası (sif. dilç.): Bu termin, fonetikanın və dilçiliyin əsas anlayışlarından biri olaraq, səs çıxarış yerini dəqiq göstərir. "Damaq ortasında tələffüz edilən" sadə tərifi, bu səsin artikulyasiya nöqtəsini qısaca və dəqiq şəkildə ifadə edir. Daha ətraflı izah etsək, damaqortası səslər dilin arxa hissəsinin sərt damağın ortasına toxunması ilə əmələ gəlir. Bu toxunma, hava axınının qismən və ya tamamilə maneəyə rast gəlməsinə səbəb olur, nəticədə müxtəlif damaqortası samitləri əmələ gəlir.
Damaqortası səslərin tələffüzü dilin mövqeyinə çox həssasdır. Dil arxaya daha çox yaxınlaşdıqca, səs daha arxa damaq səsinə (və ya hətta udlaq səsinə) doğru keçid edə bilər, əksinə, dilin daha irəli olması isə damaq önü səslərin əmələ gəlməsinə gətirib çıxarır. Bu səbəbdən də damaqortası səslərinin dəqiq tələffüzü fonetik transkripsiya zamanı xüsusilə vacibdir.
Bir çox dillərdə, xüsusilə də türk dilləri ailəsində damaqortası samitlər geniş yayılıb. Məsələn, Azərbaycan dilində [k], [ɡ], [x], [ɣ] kimi samitlər damaqortası səslərə aiddir. Bu səslərin fərqli dil qruplarında istifadəsi və səslənməsindəki nüanslar isə maraqlı araşdırma mövzusudur. Damaqortası səslərinin tələffüzündəki kiçik dəyişikliklər hətta sözlərin mənasının dəyişməsinə belə səbəb ola bilər, buna görə də fonetik təhlildə onlara xüsusi diqqət yetirilməlidir.
Ümumiyyətlə, "damaqortası" termini dilçiliyin və fonetikanın əsas anlayışlarından biri olub, səslərin artikulyasiya xüsusiyyətlərini daha dəqiq müəyyənləşdirməyə kömək edir. Onun dərk edilməsi dilin strukturunun daha dərindən anlaşılması üçün vacibdir.