Dalğaölçən (ing. wave gauge, rus. волномер) dənizdə, okeanda və ya digər su hövzələrində dalğaların hündürlüyünü, uzunluğunu, dövrünü və digər xarakteristikalarını ölçmək üçün istifadə olunan bir cihazdır. Bu cihazlar, dənizçiliyin, okeanoqrafiyanın, hidrologiyanın və sahil mühəndisliyinin mühüm tədqiqat alətləridir. Dalğaölçənlər, dəniz fəlakətlərinin proqnozlaşdırılmasında, sahil qurğularının layihələndirilməsində və dəniz mühitinin modelləşdirilməsində vacib rol oynayır.
Dalğaölçənlərin müxtəlif növləri mövcuddur. Bunlara mexaniki dalğaölçənlər (məsələn, batırılmış dalğaölçənlər, üzən dalğaölçənlər), akustik dalğaölçənlər (səs dalğalarını istifadə edən), radar dalğaölçənlər (elektromaqnit dalğalarını istifadə edən) və lazer dalğaölçənlər (lazer şüalarını istifadə edən) daxildir. Hər bir növün öz üstünlükləri və məhdudiyyətləri vardır, və seçilən cihaz ölçmənin məqsədindən, suyun dərinliyindən və digər ətraf mühit şərtlərindən asılıdır.
Mexaniki dalğaölçənlər, su səviyyəsindəki dəyişiklikləri birbaşa ölçməklə işləyir. Bunlar sadə və etibarlı olsa da, adətən sərt ətraf mühit şərtlərinə həssas olur. Akustik və radar dalğaölçənlər isə daha mürəkkəbdir, ancaq uzaq məsafələrdən ölçmə aparmağa imkan verir və sürətli dəyişiklikləri dəqiq olaraq qeydə ala bilirlər. Lazer dalğaölçənləri yüksək dəqiqlik təmin edir və dəniz səthinin üç ölçülü görüntülərini yaratmaq imkanı verir.
Toplanan məlumatlar, dalğa hündürlüyünün, dövrünün, uzunluğunun və istiqamətinin müəyyən edilməsi üçün istifadə olunur. Bu məlumatlar, dəniz proqnozlarının dəqiqliyini artırır, gəmi qəzalarının qarşısını almağa kömək edir və dəniz mühitinə təsir edən hadisələrin daha yaxşı anlaşılmasına gətirib çıxarır. Beləliklə, dalğaölçənlər, dəniz elminin və mühəndisliyinin inkişafında əhəmiyyətli rol oynayan mühüm elmi alətlərdir.