Dalanmaq feili "dalamaq" feilindən törəmə məchul feldir və əsas mənası "dələmək, ət parçalarını qırmaq və ya doğramaq" hərəkətinin nəticəsində əmələ gələn vəziyyəti bildirir. Yəni, ət dələnib, parçalanıb, doğranıb və artıq o formada - dalanmış vəziyyətdədir. Bu mənada "dalanmış ət" ifadəsi, xırda doğranmış, kiçik parçalara bölünmüş əti ifadə edir.
Ancaq "dalanmaq"ın mənası yalnız ətə aid deyil. Daha geniş mənada, hər hansı bir şeyin kiçik parçalara bölünməsi, dağılması, xırda-xırda olması halını da ifadə edə bilər. Məsələn, "şüşə dalandı", "daş dalandı" kimi ifadələrdə şüşənin və ya daşın kiçik hissələrə parçalanması nəzərdə tutulur. Bu mənada "dalanmaq" "sınıq-sınıq olmaq", "parçalanmaq", "dağılmaq" mənalarına yaxındır.
Maraqlı bir nüans isə "dalanmaq" feilinin məcazi mənada da işlənə bilməsidir. Məsələn, hər hansı bir qüvvənin təsiri ilə bir şeyin dağılması, pozulması, çökməsi vəziyyətini ifadə etmək üçün də istifadə oluna bilər. "İmperiya dalandı" kimi ifadələrdə böyük bir dövlətin parçalanması, süqut etməsi mənası nəzərdə tutulur. Bu isə "dalanmaq" feilinin yalnız konkret deyil, həm də abstrakt hadisələri ifadə etmək qabiliyyətini göstərir.
Beləliklə, "dalanmaq" feili sadə görünüşünə baxmayaraq, dərin və çoxcəhətli bir mənaya malikdir və kontekstdən asılı olaraq fərqli şəkillərdə istifadə oluna bilər. Onun istifadəsinin genişliyi və dəqiq mənasının kontekstdən asılı olması Azərbaycan dilinin ifadə imkanlarının zənginliyini nümayiş etdirir.