Dağlanmaq sözü "dağlamaq" felindən törəmiş məchul feldir və əsasən mənfi mənada, kəskin əzab, qəm-qüssə, dərin incimə və ya ağrı hisslərini ifadə edir. "Dağlamaq"ın üçüncü mənasına istinadən, dağlanmaq, qəlbi, ruhu, duyğuları dərin bir şəkildə yaralamaq, əzab vermək mənasını verir. Bu yaralanma fiziki deyil, daha çox emosional və psixolojikdir. Ürəyin, canın dərinliklərində hiss olunan, uzun müddət davam edən bir ağrı və ya kədər halını təsvir edir.
Misallar göstərən sitatlardan da göründüyü kimi, "dağlanmaq" kəskin bir acı və ya dərin bir üzüntüdən sonra yaranan emosional izləri ifadə edir. "Səni öyrədənin ciyəri dağlansın!" ifadəsi qəzəb və lənət mənasını ehtiva edir; öyrədən şəxsin əməlinə görə dərin bir əzab çəkməsini diləyir. İkinci misalda isə, "Ürəyim Pərviz xandan dağlanıb" cümləsi Pərviz xanın davranışından doğan kəskin bir ürək ağrısı və ya dərin bir inciməni bildirir. Beləliklə, dağlanmaq sadəcə kədər deyil, daha çox ruhunuza dərin izlər qoyan, sizi uzun müddət narahat edən bir əzab vəziyyətini ifadə edir.
Dağlanmaq, "yanmaq", "yaxmaq" kimi sözlərlə məcazi bir əlaqəyə malikdir. Lakin "yanmaq" fiziki bir prosesi, "dağlanmaq" isə daha çox emosional bir prosesi bildirir. "Yanmaq" qısamüddətli, tez keçən bir hissi təsvir edərkən, "dağlanmaq" daha davamlı, dərin və iz buraxan bir duyğunu əks etdirir. Dağlanmaq iz buraxan, yaddaşlarda qalan bir əzabın təsviridir.