Dabanbasma sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında sürət və ardıcıllığı ifadə edən maraqlı bir zərfdir. Sadəcə "sürətlə" deməkdən daha çox məna ehtiva edərək, hərəkətin təciliyyətini, fasiləsizliyini və bəzən də təqib xarakterini vurğulayır.
Birinci mənası, hərəkətin sürətli və qaçaraq, tələsik icrasını bildirir. Bu mənada "dabanbasma qaçdı", "dabanbasma getdi" kimi ifadələrdə istifadə olunur və tələsik, həyəcanlı bir hərəkəti ifadə edir. Sözün kökü olan "daban" sözü ayağın alt hissəsini, "basma" isə basma hərəkətini ifadə etdiyi üçün, bu mənada dabanın yerə sürətlə dəyməsi ilə əlaqələndirilir, sanki ayaqlar yerə sürətlə dəyərək irəliləyir.
İkinci mənası isə daha maraqlıdır və izləmə, təqib mənasını ehtiva edir. Bu mənada, hərəkət sadəcə sürətlə deyil, addım-addım, fasiləsiz bir şəkildə, ardınca getmək, izləmək mənasını da özündə birləşdirir. Misal olaraq verilən "Kürkçüoğlu onu göz açmağa qoymayıb, dabanbasma onu paytaxtadək təqib edirdi" cümləsində olduğu kimi, təqib edən şəxsin hədəfini fasiləsiz, əzmlə izlədiyini, bir anlıq belə əldən vermədiyini göstərir. Bu mənada "dabanbasma" sözü, təqib olunan şəxsin hər addımını izləmək, onun ardınca getmək kimi təsəvvür yaratmaqdadır.
Beləliklə, "dabanbasma" sözü sadə bir sürət ifadəsindən daha çox, hərəkətin xarakterini, təciliyyətini və ardıcıllığını əks etdirən, Azərbaycan dilinin ifadəlilik qabiliyyətini göstərən zəngin mənalı bir zərfdir.