çöndərmə

Çöndərmə: "Çöndərmək" fellindən törəmiş isimdir. Sadəcə "çöndərmək" felinin fəal sifəti olaraq təqdim edilməsindən daha geniş bir məna spektrini əhatə edir. Çünki "çöndərmə" yalnız bir hərəkətin, prosesin adı deyil, həm də onun nəticəsini, əməlini ifadə edə bilər.

Birincisi, fiziki mənada "çöndərmə" bir cismi, predmeti və ya bir kəmiyyəti müəyyən bir istiqamətə yönəltmə, çevirmə, əymə və ya bükülmə hərəkətini ifadə edə bilər. Məsələn, "boru xəttinin çöndərməsi", "maşının sükanın çöndərməsi", "tel çöndərmə qurğusu" ifadələrində olduğu kimi. Bu kontekstdə çöndərmə konkret bir fiziki hərəkət və ya manipulyasiyadır.

İkincisi, məcazi mənada "çöndərmə" fikir, rəy, vəziyyət və ya hadisələrin istiqamətinin dəyişdirilməsi mənasını da verə bilər. Məsələn, "ictimai rəyin çöndərməsi", "siyasi vəziyyətin çöndərməsi", "fikir çöndərmə cəhdləri" kimi ifadələrdə "çöndərmə" bir növ yönləndirmə, təsir göstərmə və ya manevr etməni ifadə edir. Bu mənada çöndərmə daha çox bir proses, bir təsir və ya bir strategiyadır.

Üçüncüsü, "çöndərmə" bir nəticəni də göstərə bilər. Məsələn, "yolun çöndərməsi" ifadəsində "çöndərmə" yolun əyri olması, bükülməsi, bir nöqtədən digər nöqtəyə əyri xətt boyunca uzanması nəticəsini ifadə edir. Bu mənada "çöndərmə" əməlin nəticəsi olan bir hal və ya formadır.

Beləliklə, "çöndərmə" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq müxtəlif şəkildə təfsir edilə bilər. Həm fiziki, həm də məcazi mənaları olan bu sözün geniş istifadə sahəsi və ifadə etdiyi müxtəliflik onu Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının tərkib hissəsi edir.