izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Çinbəçin sözü Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında maraqlı bir yer tutur. Sadəcə "zərf" mənasını verməkdən daha çox, əşyaların, xüsusilə də kiçik əşyaların, səliqəli, sıra ilə, qaydasızca deyil, düzenli bir şəkildə düzülməsini, yığılmasını ifadə edir. Bu, sadəcə fiziki düzen deyil, həm də əşyaların bir-birinin yanında sıx yerləşməsi və görünüşün harmoniyasını əks etdirir.

Misal üçün, "kitabları çinbəçin düzmək" ifadəsi, kitabların sadəcə yan-yana qoyulmasını deyil, onların hündürlüyünə, qalınlığına və ya başqa xüsusiyyətlərinə görə səliqəli şəkildə, bir-birinə uyğun şəkildə və mümkün qədər səliqəli şəkildə yerləşdirilməsini bildirir. Bu, bir növ sənət kimi də qiymətləndirilə bilər.

Sözün "qıvrım-qıvrım, həlqə-həlqə" mənası da maraqlıdır. Bu, əşyaların sadəcə dəyirmi və ya bükülü formasına işarə etmir. "Çinbəçin" bu halda həmin qıvrımların və ya həlqələrin də müəyyən bir nümunə və tənzim əsasında yerləşməsini ifadə edir. Məlumatda gətirilən misal "On dörd zülfün gördüm bel kənarında" bu mənanı açıq şəkildə göstərir. Burada saçların qıvrımlarının də nə qədər səliqəli və tənzimlə yerləşdiyini bildirir.

Beləliklə, "çinbəçin" sözü, sadə bir zərf mənasından uzaqlaşaraq, səliqəli düzenləmə, harmonik yerləşmə, qayda-qanuna uyğun təşkili və gözəl görünüşü əks etdirən incə bir məna daşıyır. Bu sözün istifadəsi dilə özünəməxsus bir incəlik və təfərrüat əlavə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz