Çilçıraqban sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən "çilçıraqlı" sözünün ikinci mənasına istinadən izah olunur. Lakin bu izah kifayət qədər qısa və qeyri-dəqiqdir. Daha dəqiq və geniş bir izah vermək üçün, sözün mənasını kontekstdən asılı olaraq iki əsas istiqamətdə araşdırmaq lazımdır:
Birinci məna (məcazi): Çilçıraqban, hər hansı bir yerin, xüsusilə də küçənin, çox gözəl, parlaq və cazibədar görünüşünü, sanki çilçıraq işığı ilə bəzədilmiş kimi, ifadə edən bir metaforadır. Bu mənada, çilçıraq işığının simvolik mənası - zənginlik, əzəmət, gözəllik və cəlbedicilik - ön plana çıxır. Belə bir küçə, öz gözəlliyi ilə diqqəti cəlb edir, sanki bir çilçıraq kimi parıldayır. Mənəvi gözəllik, tarixi əhəmiyyət və ya ətraf mühitin estetik cəlbediciliyi bu metaforanın arxasında gizlənə bilər.
İkinci məna (məhdud): Daha dar mənada, çilçıraqban sözü, çilçıraqların quraşdırıldığı, bəzədildiyi, əsasən də küçənin bir hissəsini ifadə edə bilər. Məsələn, "çilçıraqban küçə" ifadəsi, küçənin çilçıraqlarla işıqlandırılmış, yaxud çilçıraqların quraşdırılması üçün xüsusi dizayn olunmuş hissəsini ifadə edə bilər. Bu mənada, söz bir növ sinonim kimi, "çilçıraqlı küçə" və ya "çilçıraqlarla bəzədilmiş küçə" ifadələrinin qısa bir versiyası kimi işlənir.
Ümumiyyətlə, "çilçıraqban" sözü, dilin poetik və bədii imkanlarından istifadə edərək, çilçırağın işıq və gözəllik simvolizmini real obyektə və ya məkana aid edən maraqlı bir söz birləşməsidir. Onun mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişsə də, əsasında həmişə işıq, zənginlik və gözəllik təsəvvürü yatır.