Çıqqıldatmaq felinin Azərbaycan dilindəki mənası, sadəcə bir şeyin digərinə toxundurulması ilə yaranan çıqqıltı səsini ifadə etməkdən daha genişdir. Əslində, bu fəal hərəkət, iki səth arasındakı sürtünmədən yaranan xarakterik, kəskin və qısa bir səsi təsvir edir. Bu səs həm materialın növündən, həm də iki səthin bir-birinə necə sürtünməsindən asılı olaraq müxtəlif tonlarda ola bilər.
Sözün mənası "toxunduraraq çıqqıltı səsi çıxarmaq" kimi təsvir olunsa da, bu yalnız bir tərəfini əks etdirir. Çıqqıldamaq hərəkəti həm də qəsdən və ya qəsdən olmamaqla bir şeyi sürtmək, ovmaq, sürtüşdürmək və ya sarsıtmaq mənasını da ehtiva edir. Məsələn, ağac qırıntıları arasından çıqqıldayan bir qurbağanın səsi, ya da qapının menteşələrindən çıqqıldayan səs, həm də bu fəlin mənasına uyğundur. Bu səslər hər zaman xoşagəlməz olmaya da bilər; bəzən onlar xüsusi bir atmosfer yaradır.
Tahir… divardakı elektrik açarına yanaşdı, onu sol əli ilə çıqqıldadı… misalında olduğu kimi, çıqqıldatmaq hərəkəti həm də müəyyən bir şeyi yoxlamaq, ya da səs çıxararaq diqqəti özünə cəlb etmək məqsədi daşıya bilər. Açarı çıqqıldatmaq, onun işlək vəziyyətdə olub-olmadığını yoxlamaq üçün edilən bir hərəkət ola bilər. Beləliklə, fəlin mənası yalnız səs çıxarmaqla məhdudlaşmır, həm də kontekstdən asılı olaraq müxtəlif alt mənalar daşıya bilər.
Ümumiyyətlə, "çıqqıldatmaq" fəli sadə görünən arxaik leksik vahid olmasına baxmayaraq, özündə dərin semantik imkanlar saxlayır və müxtəlif kontekstlərdə fərqli mənalar qazana bilir.