izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Çətə: Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "çətə" sözü əsasən "qeyri-müəyyən silahlı dəstə" kimi izah olunur. Lakin bu tərif sözün tam mənasını əks etdirmir və onun tarixi kontekstini, sosial-mədəni əhəmiyyətini nəzərə almır. Daha dəqiq desək, "çətə" özbaşınalıq edən, qanunsuz hərəkətlərə əl atan, ümumiyyətlə, cəmiyyət üçün təhlükə yaradan silahlı bir qrup insan deməkdir. Bu qrupun üzvlərinin sayı dəyişkən ola bilər, ancaq ümumi xüsusiyyətləri onların təşkilatlanmamış, və ya zəif təşkilatlanmış olması, hüquq-mühafizə orqanlarının nəzarətindən kənarda fəaliyyət göstərməsi və zorakılığa meylli olmalarıdır.

Tarixi mənbələrə əsasən, "çətə" termini müxtəlif dövrlərdə fərqli mənalarda işlənmişdir. Bəzən qeyri-rəsmi, yarı-hərbi birləşmələr üçün, bəzən isə sadəcə olaraq küçədə dava-dalaşa girən bir qrup insan üçün istifadə olunmuşdur. Sözün leksik mənasında "qeyri-müəyyənlik" ifadəsi də qrupun sabit tərkibinin olmamasını, üzvlərinin tez-tez dəyişməsini və ya qrupun qeyri-rəsmi, gizli xarakterini bildirir. Bu qeyri-müəyyənlik həm də onların fəaliyyət coğrafiyasının genişliyini əks etdirə bilər – bir çətə müəyyən bir ərazidə fəaliyyət göstərə bilər, lakin daha geniş bir ərazini də nəzarətdə saxlamağa çalışa bilər.

Maraqlı bir məqam odur ki, "çətə" sözü bəzən "dəstə" sözü ilə sinonim kimi işlənsə də, arasında incə bir fərq var. "Dəstə" daha çox neytral bir termindir və müxtəlif məqsədlər üçün bir araya gəlmiş bir qrupu ifadə edə bilər. "Çətə" isə mənfi konnotasiya daşıyır və zorakılıq, qanunsuzluq və özbaşınalıqla əlaqələndirilir. Beləliklə, "çətə" sözü cəmiyyətdə qorxu və narahatlıq hissi yaradan, ictimai asayişə təhlükə yaradan qeyri-qanuni silahlı bir qrupun xarakterik əlamətlərini özündə əks etdirən bir termindir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz