Çəki (çəki2) sözü Azərbaycan dilində parça, dəri və ya oxşar materiallar üzərində rəngarəng saplarla işlənmiş bəzək, naxış və ya tikmə mənasında işlənir. Sadəcə bir "bəzək" və ya "tikmə" deyil, bu, əl işçiliyinin incəliyi və sənətinin əks olunduğu bir ifadədir. Sözün özündə, əl ilə toxunma, tikmə və ya naxışlama prosesinin zəhmətini və səbrini hiss etmək mümkündür.
Çəkinin yaradılması prosesi, rənglərin harmoniyasından tutmuş, iynənin hərəkətinin dəqiqliyinə qədər, sənətkarın bacarığını, zəhmətini və yaradıcılığını əks etdirir. Müxtəlif formaları, naxışları və rəngləri ilə çəkilər, sadəcə geyimləri bəzəməkdən də çox, həmin geyimləri, xalçaları və ya digər əşyaları özünəməxsus bir sənət əsərinə çevirir.
Qədim Azərbaycan sənətinin ayrılmaz hissəsi olan çəkilər, xüsusilə də Nuxa (indiki Şəki) çəkiləri ilə məşhurdur. Nuxa çəkilərinin özünəməxsus naxışları, rəngləri və tikmə texnikası ilə seçilir, bu da onlara həm yerli, həm də beynəlxalq səviyyədə geniş şöhrət qazandırmışdır. Bu unikal sənət əsərləri, Azərbaycan mədəniyyətinin zənginliyini və sənətkarlarının bacarığını nümayiş etdirən gözəl bir nümunədir.
Beləliklə, "çəki" sözü sadəcə bir termin deyil, Azərbaycan mədəniyyətinin, tarixinin və sənətkarlığının əks olunduğu, zəhmət və yaradıcılığın birləşdiyi bir anlayışdır. Hər bir çəki, özündə bir hekayə, bir sənətkarın ruhu və zəhmətinin izini daşıyır.