Çempionat sözü ingiliscə "championship" sözündən götürülmüşdür və hər hansı bir idman növü və ya idman oyunları üzrə birincilik müəyyən etmək üçün keçirilən sistemli yarış və ya yarışma seriyasını ifadə edir. Sadəcə bir oyun deyil, bir sıra oyunların, mərhələlərin və ya turnirlərin nəticələrinə əsasən qalibin müəyyən olunduğu mürəkkəb bir prosesdir.
Çempionatlar müxtəlif miqyaslarda təşkil oluna bilər: yerli, regional, milli və ya beynəlxalq səviyyədə. Məsələn, bir məktəb futbol çempionatı yerli səviyyədə, UEFA Çempionlar Liqası isə beynəlxalq səviyyədə keçirilən bir çempionat nümunəsidir. Hər bir çempionatın özünəməxsus qaydaları, qrafiki və mükafatlandırma sistemi olur. Qalib komanda və ya idmançı çempion adını qazanır və adətən kubok, medal və ya digər mükafatlarla təltif olunur.
Çempionatlar sadəcə idman yarışlarından daha çoxdur. Onlar milli və ya beynəlxalq səviyyədə birliyi, rəqabəti, həyəcanı və milli qüruru təmsil edir. Minlərlə tamaşaçıları cəlb edir, media tərəfindən geniş şəkildə işıqlandırılır və ölkənin sosial və iqtisadi həyatında mühüm rol oynayır. Həmçinin, çempionatlar sponsorluq imkanları yaradır və turizmin inkişafına töhfə verir.
Futbol çempionatı yalnız misal olaraq göstərilmişdir. Çempionatlar atletika, basketbol, tennis, şahmat, avtomobil yarışları və daha bir çox idman növündə təşkil olunur. Hər bir idman növünün özünəməxsus çempionat formatı və qaydaları vardır, lakin əsas məqsəd həmişə ən yaxşının müəyyən edilməsidir.