Çatmaq (f.): Bir nöqtədən digər bir nöqtəyə doğru hərəkət edərək hədəfə, məqsəd nöqtəsinə yetişmək, varmaq deməkdir. Bu, sadəcə fiziki məkan dəyişikliyi deyil, həm də məqsədə nail olmaq, bir şeyə yaxınlaşmaq mənasını da ehtiva edir. Hədəfə çatmaq üçün müəyyən bir yol qət etmək, maneələri aşmaq və səy göstərmək lazımdır.
Misal olaraq, verdiyiniz cümlədəki "Atlılar hələ dolamaları enməmiş, Məmməd bəylə Kiçikbəyim çaya çatmışdılar" ifadəsində "çatmaq" sözü fiziki məkanı əks etdirir: Atlılar müəyyən bir məsafə qət edərək çaya yetişmişlər. Lakin, daha geniş mənada, "çatmaq" hər hansı bir məqsədə, məsələn, bir tapşırığı yerinə yetirmək, bir məbləği toplamaq, bir səviyyəyə qalxmaq kimi məqsədlərə nail olmaq mənasını da verə bilər.
"Çatmaq" sözü müxtəlif məcazi mənalarda da işlənə bilər. Məsələn, "həqiqətə çatmaq", "məqsədə çatmaq", "sərhəddə çatmaq" ifadələrində "çatmaq" səylərin nəticəsi olaraq arzulanan vəziyyətə və ya nöqtəyə yaxınlaşmaq, onu əldə etmək mənasını ifadə edir. Beləliklə, "çatmaq" sözünün mənası həm konkret, həm də abstrakt hadisələri əhatə edir və kontekstdən asılı olaraq fərqli çalarlar əldə edə bilir.
Ümumiyyətlə, "çatmaq" sözünün ifadə etdiyi hərəkət və ya prosesin müddəti, səyi, çətinliyi və s. amillər müxtəlif ola bilər. Bu, sözün çox yönlü və zəngin mənalı olduğunu göstərir.