izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Çaşt sözü fars mənşəli olub, "çeşt" sözünün sinonimidir. Əsasən yay mövsümü ilə əlaqələndirilir və intensiv istilik, qızmar hava şəraitini ifadə edir. Sözün mənası sadəcə "isti" demək deyil, daha çox günəşin şiddətli təsirini, torpağın, daşın, hətta havanın özünün belə qızmarlıq dərəcəsinə çatdığını ifadə edir.

Azərbaycan poeziyasında, misal olaraq A.Səhhətin şeirindən götürülən misralarda olduğu kimi, "çaşt" sözü şairlər tərəfindən təbiətin yay istisi və qızmarlığını daha canlı, daha obrazlı təsvir etmək üçün istifadə olunur. "Yay mövsümü, hava isti, çaşt çağı" ifadəsi adi "isti yay" ifadəsindən daha güclü, daha təsirli bir təsvir yaradır. Bu söz yalnız temperaturu deyil, həm də günəşin şüalarının torpağı, daşı, hər şeyi necə yandırdığını, qızdırdığını canlandırır.

Maraqlı cəhət odur ki, "çaşt" sözü bəzən günorta yeməyi ilə də əlaqələndirilir. Bu, ehtimal ki, günün ən isti vaxtı olan günortada istirahət və yemək fasiləsinin mədəniyyətimizdəki əhəmiyyəti ilə bağlıdır. Günorta istisi ilə əlaqələndirilməsi, "çaşt" sözünün sadəcə bir hava hadisəsini deyil, həm də həyat tərzinin bir hissəsini əks etdirdiyini göstərir.

Beləliklə, "çaşt" sözü fars dilindən gələn, yay mövsümünün şiddətli, qızmar istisini, torpağın və ətraf mühitin günəşdən qızmasını, həmçinin bu isti ilə bağlı günorta yeməyi adətini ifadə edən, rəngarəng mənaları olan zəngin bir sözdür.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz