izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Çarvadarlıq (köhnə Azərbaycan dilində işlədilən söz): Bu termin, əsasən keçmişdə heyvan sürülərinə qulluq etməklə məşğul olan şəxsin - çarvadarın - fəaliyyətini, işini və peşəsini ifadə edir. Yalnız heyvanların otarılması ilə məhdudlaşmayan çarvadarlıq, həmçinin onların sağlamlığının qorunması, çoxaldılması, qışa hazırlıq, məhsullarının (süd, yun, ət və s.) toplanması və satışı kimi geniş bir spektr əhatə edirdi. Çarvadarlıq, kənd təsərrüfatının əsas sütunlarından biri sayılırdı və kənd əhalisinin həyat tərzini, iqtisadi durumunu birbaşa təsir edirdi.

Çarvadarlığın məsuliyyətli və əmək tələb edən bir peşə olduğu nəzərə alınmalıdır. Çarvadarlar, mövsümün dəyişməsinə uyğun olaraq sürülərinə qulluq etməli, onların qidalanmasına, suvarılmasına, xəstəliklərdən qorunmasına diqqət yetirməli idilər. Sürünün böyüməsi və məhsuldarlığı, birbaşa çarvadarın bacarığı və təcrübəsindən asılı idi. Bu səbəbdən, çarvadarlıq sadəcə bir iş deyil, həm də dərin bilik və səriştə tələb edən bir sənət hesab olunurdu.

Misalda verilən “Üç-dörd eşşək alıb başladı çarvadarlığı” cümləsi, çarvadarlığın miqyasının müxtəlif ola biləcəyini göstərir. Çarvadarlıq, bir neçə heyvanla kiçik miqyasda da həyata keçirilə bilərdi, eləcə də yüzlərlə heyvanı əhatə edən böyük təsərrüfatlarda da tətbiq oluna bilərdi. Beləliklə, çarvadarlığın ictimai-iqtisadi əhəmiyyəti və genişliyi zaman və məkana bağlı olaraq dəyişirdi.

Qeyd etmək lazımdır ki, "çarvadarlıq" termini müasir Azərbaycan dilində geniş istifadə edilmir. Əvəzində daha müasir terminlər, məsələn, "heyvandarlıq" işlədilir. Ancaq köhnə mətnləri anlamaq və tarixi kontekstdə dəyərləndirmək üçün "çarvadarlıq" sözünün mənasını bilmək vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz