izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Çarpanaq sözü Azərbaycan dilində əsasən iki əsas mənada işlənir: Birincisi, metal və ya daş materialdan olan kiçik, qeyri-müntəzəm formalı bir parçanı, qırıntını, qəlpəni bildirir. Bu mənada çarpanaq, əsasən bir şeyin qırılması, sınması, parçalanması nəticəsində əmələ gəlmiş kiçik hissələrə aid edilir. Mühəndislik, inşaat və ya sənətkarlıq sahələrində istifadə olunan materialların emalı prosesində əmələ gələn istenməyən qırıntılar da çarpanaq adlandırıla bilər.

İkinci mənada isə, "çarpanaq" sözü daha metaforik olaraq, səs-küy, qırıntıların səpələnməsi, dağınıqlıq kimi mənaları da ifadə edə bilər. Mətndə verilən nümunədə ("Yan-yörəyə şarıltı ilə daşkəsək və metal çarpanaqları töküldü") bu ikinci məna daha aydın görünür. Burada çarpanaqlar sadəcə daş və metal parçaları deyil, həm də bu parçaların səs-küy yaradaraq tökülməsini, dağıntının miqyasını ifadə edir. Sanki çoxlu sayda kiçik parçaların bir anda düşməsi ilə əlaqədar bir təsvir yaradılır.

Maraqlı bir məqam da ondan ibarətdir ki, "çarpanaq" sözü özündə həm fiziki, həm də səsvi təsviri birləşdirir. Fiziki təsvir daş və metal parçalarına istinad edərkən, səsvi təsvir isə bu parçaların düşməsi zamanı yaratdığı səsi və ümumi dağınıqlığı əks etdirir. Bu səbəbdən, "çarpanaq" sözü, sadəcə bir lüğət mənasından kənara çıxaraq, oxucuda daha canlı və təsirli bir təsvir yaradır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz