Çarqat sözü köhnəlmiş olsa da, Azərbaycan mədəni irsinin zənginliyini əks etdirən maraqlı bir leksik vahiddir. Lüğətlərdə “böyük baş yaylığı” kimi tərif olunsa da, bu tərif onun əsl gözəlliyini və mədəni əhəmiyyətini tam əks etdirmir.
Çarqat sadə bir baş yaylığı deyil; o, adətən, ipək, atlas və ya digər qiymətli materiallardan hazırlanmış, zərif naxışlarla bəzədilmiş, bəzən daş və ya muncuqlarla işlənmiş, böyük ölçülü, zərif və şərəfli bir baş örtüyüdür. Həcmi və zənginliyi ilə digər baş örtüklərindən fərqlənən çarqat, qadınların zənginliyinin, nüfuzunun və sosial statusunun göstəricisi olmuşdur.
Misalda göstərildiyi kimi, Səba xanımın ipək çarqatının kənara atılması, yalnız bir əşyanın tərk edilməsi deyil, həm də özünün inciməsini, əzabını və zorakılığa məruz qalmasını ifadə etmək üçün istifadə edilmiş simvolik bir hərəkətdir. Çarqatın atılması, xanımın şərəfinin, gözəlliyinin və nüfuzunun pozulduğunu simvolik şəkildə göstərir.
Beləliklə, çarqat sözü yalnız bir əşyanı deyil, həm də tarixi, mədəni və sosial kontekstlə bağlı bir çox mənaları özündə cəmləşdirən zəngin bir termindir. Onun istifadəsi əsərlərə dərinlik və məna qatır.