izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Çargül (fars. چارگوش - çār-gūš) sözü Azərbaycan dilində "dördbucaqlı" mənasını verir. Əslində, farsca "çar" (dörd) və "quş" (bucaq) sözlərindən təşkil olunmuş bir birləşmədir. Beləliklə, çargül hər hansı dörd bucağı olan fiquru, yəni düzbucaqlı, kvadrat və ya daha mürəkkəb dördbucaqlı formaları təsvir edir. Lüğətlərdə sadəcə "dördbucaqlı" kimi tərcümə edilməsinə baxmayaraq, çargül sözü daha çox həndəsi baxımdan düzgün, yəni bütün bucaqları 90 dərəcə olan dördbucaqlıları ifadə edir. Kvadrat və düzbucaqlı ən tipik nümunələrdir.

Məsələn, verilən nümunə cümləsindəki "çargül bir otaq" ifadəsi, otağın təxminən kvadrat və ya düzbucaqlı formaya malik olduğunu göstərir. Bu, otağın ölçülərinin dəqiq olaraq kvadrat və ya düzbucaqlı olmasını bildirməsə də, forma baxımından dörd bucaqlı və nisbətən bərabər tərəflərə malik olduğunu ifadə edir. Beləliklə, "çargül" sözünün işlədilməsi, həndəsi formanın təsvirində daha dəqiq və aydınlıq gətirir.

Maraqlı bir məqam odur ki, çargül sözü, əşyanın formalarını təsvir etməkdən əlavə, bəzən hətta məcazı mənada da işlənə bilər. Məsələn, "çargül bir həyət" desək, həyətin düzgün formalı olduğunu, yəni dəyirmi və ya qeyri-müntəzəm olmamasının ifadə olunması kimi anlaşıla bilər. Bu, sözün leksik mənasından kənara çıxaraq kontekstə bağlı olaraq daha geniş mənalar kəsb etməsinin əyani nümunəsidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz