izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Çapovul sözü Azərbaycan dilində əsasən "çapqın" və "çapqınçı" sözlərinin sinonimi kimi işlənir. Yəni, çapovullar qanunsuz olaraq başqalarının əmlakına, malına göz dikən, soyğunçuluq edən, qarət edən, əsasən də kənd yerlərində və sərhəd bölgələrində fəaliyyət göstərən silahlı dəstələr və ya fərdlərdir. Bu dəstələrin hərəkətləri planlaşdırılmamış, qəfil və tez-tez olurdu. Onların əsas məqsədi qarət, talan və əhalinin qorxudulması idi.

Mənbələrdəki misallarda olduğu kimi, "Çapovul Osman paşa; Şirvanı tutdu daşa" misalında olduğu kimi, çapovullar həm də güclü, qüdrətli və qorxulu bir qüvvə kimi təsvir edilir. Onların fəaliyyəti nəticəsində qanunsuzluq, qarışıqlıq və qorxu hökm sürərdi. Müşfiqin misalında isə rəisin yaylaqda asayişin qorunması üçün çapovulların qarşısını almasına ehtiyac duyulması, çapovulların yaratdığı təhlükənin nə qədər böyük olduğunu göstərir.

Çapovul sözü, tarixi kontekstində, müəyyən bir coğrafiyada və tarixi dövrdə mövcud olan spesifik bir sosial hadisəni, yəni qanunsuz silahlı dəstələrin fəaliyyətini ifadə edir. Bu söz, sadəcə olaraq "soyğunçu" və ya "qanunsuz" sözlərinin sinonimi olmaqdan daha çox, tarixi bir kontekstdə daha geniş məna daşıyır. Həm də sözün fonetik quruluşu onun tarixi köklərini əks etdirir və dilin inkişafında maraqlı bir nümunədir.

Qeyd etmək vacibdir ki, çapovulların fəaliyyəti yalnız qarət və soyğunçuluqdan ibarət deyildi. Onlar həm də siyasi qarışıqlıqlardan, və ya qeyri-sabit siyasi vəziyyətdən istifadə edərək öz güclərini artırmaq üçün fürsət yaradırdılar. Beləliklə, çapovullar sadəcə cinayətkarlar deyil, həm də bir növ siyasi amil kimi də fəaliyyət göstərirdilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz